منطقه منازعه خاکستری» مفهوم نوپدید در مدیریت دفاعی آینده

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری علوم دفاعی راهبردی و پژوهشگر جنگ آینده، نویسنده مسئول

2 پژوهشگر ارشد آینده پژوهی.

چکیده

نظریه­های تکاملی در خصوص جنگ آینده، تغییر شکل جنگ را طی یک فرایند تکوینی و براساس نقاط عطف مهم در تاریخ و تمدن بشری مورد بررسی قرار می دهند. جنگ­های گذشته به­صورت مستقیم و تمام­عیار بین کشورها و یا ائتلاف­های درگیر جنگ انجام می­شد، جنگ­های اخیر به­صورت محدود و نیابتی انجام شدند، جنگ­های آینده به­شکل منازعه در منطقه خاکستری اجرا می­گردد، منطقه منازعه خاکستری دوگانه صلح و جنگ نام دارد، از نظر راهکنش تا حدودی شبیه جنگ بی­قاعده، هیبریدی و نیابتی است. هدف اصلی این مقاله تبیین مناطق منازعه خاکستری به­عنوان مفهومی نوپدید در مدیریت دفاعی آینده است، این پژوهش به روش زمینه­ای­ موردی انجام گردیده و از نوع کاربردی می­باشد، روش جمع­آوری اطلاعات میدانی و کتابخانه­ای بوده و جامعه آماری صد و بیست نفر، که با استفاده از روش­های تحلیل خبرگی تحلیل شده است. نتایج تحقیق حکایت از آن دارد که جنگ تمام­عیار و محدود باعث نارضایتی اذهان عمومی و ایجاد هزینه­ برای آمریکا شده است، به همین دلیل آمریکایی­ها به­بهانه نابودی گروه­های تکفیری­ تروریستی، حمایت از گروه­های غیردولتی، کاهش هزینه و تلفات به­دنبال ایجاد منطقه منازعه خاکستری هستند. مناطق منازعه خاکستری عبارتند از: یمن، سوریه، فلسطین اشغالی، لبنان، بحرین، قطر، عراق، دریای چین جنوبی و اوکراین. بهترین راه مدیریت و مبارزه با منازعه منطقه خاکستری اتحاد کشورهای مسلمان جهت ریشه­کن کردن تروریسم و پرهیز از تعارضات هویتی و اختلافات موجود به­منظور ممانعت از حضور آمریکا در منطقه غرب آسیا می­باشد.

کلیدواژه‌ها


منابع فارسی

  • پوراحمدی، حسین و رضایی، مسعود(1391)، تحول تاریخی جنگ از الگوهای سنتی تا نوین، فصل‌نامه راهبرد دفاعی شماره 36، مرکز تحقیقات راهبردی دفاعی.
  • رشید، غلامعلی،(1393)، واکاوی الگوهای حاکم بر جنگ آینده، فصلنامه علمی- پژوهشی راهبرد دفاعی، شماره 48، مرکز تحقیقات راهبردی دفاعی.
  • حیات‌مقدم، امیر و کلانتری، فتح‌ا... (1397)، سال‌نمای دفاعی‌امنیتی محیط پیرامونی ج.ا.ایران، تهران، انتشارات دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی.
  • زهدی، یعقوب و کلانتری، فتح‌ا... (1395)، واکاوی رویکردهای جنگ آینده، تهران، انتشارات مرکز تحقیقات راهبردی دفاعی.
  • کلانتری، فتح‌ا... (1394)، واکاوی راهبرد نظامی آمریکا در جنگ‌های حال و آینده»، فصلنامة راهبرد دفاعی، سال سیزدهم، شمارة 51.
  • کلانتری، فتح‌ا... (1395)، مشخصات جنگ احتمالی آینده علیه ج.ا.ایران و راهبردهای مقابله با آن، فصلنامة راهبرد دفاعی، سال سیزدهم، شمارة 56.
 

ب. منابع لاتین

  • Huber, Tomas (2014), The Report of United States Army Special Operations Command, New York, Department of Defence U.S.A.
  •  Chambers , John, (2016), Countering Gray-Zone Hybrid Threats”, Modern War Institute.
  • Baques,  Josep, (2017), Towards a definition of the gray zone concept, Research Document of the Spanish Institute for strategic Studies.
  • Hoffman, Frank. G,  (2016)The Contemporary Spectrum of Conflict: Protracted, Gray Zone, Ambiguous, and Hybrid Modes of War The Heritage Foundation, Index Of U.S. Military Strength.
  • Ellis, Devin, (2016), Examinations of Saudi-Iranian Gray Zone Competition in MENA, The University of Maryland, U.S. Department of Defense Joint Staff.