طراحی الگوی مناسب بودجه‌ریزی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران در تعامل با نهادهای حاکمیتی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار مدیریت راهبردی دانشگاه عالی دفاع ملی.

2 دانشیار اقتصاد دانشگاه تهران.

3 دکترای دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی

4 دانشجوی دکترای آینده‌پژوهشی، دانشگاه عالی دفاع ملی (نویسنده مسئول).

چکیده

بودجه‌ریزی نیروهای کل مسلح جمهوری اسلامی ایران یکی از موارد بسیار مهمی در راستای دستیابی به اهداف و مأموریت‌های دفاعی و امنیت ملی کشور محسوب می‌شود؛ لذا میزان بودجه و مقدار تخصیص و سرعت آن، اهمیت ویژه‌ای برای نیروهای مذکور دارد و این عوامل رابطه مستقیمی با تعامل نیروهای مسلح و نهادهای حاکمیتی نظیر دولت و مجلس دارد. بر این اساس ایجاد یک تعامل و انسجام بین نهادهای مختلف و نیروهای مسلح ازلحاظ تبیین اهداف و مأموریت‌ها و همچنین بودجه کافی و به‌موقع، نیازمند یک الگوی منظم علمی است که بتواند دستیابی به اهداف را تسریع کرده و از توقف و کندی مأموریت‌های مشخص‌شده نیز جلوگیری نماید. هدف مقاله حاضر ارائه الگوی مناسب بودجه‌ریزی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران در تعامل با نهادهای حاکمیتی می‌باشد. مقاله حاضر به لحاظ هدف یک تحقیق کاربردی-توسعه‌ای و از حیث ماهیت جزو تحقیقات توصیفی همبستگی می‌باشد. جامعه آماری تحقیق، مدیران و اعضای باتجربه نهادهای حاکمیتی (شورای عالی امنیت ملی، ستاد کل نیروهای مسلح، قوه مقننه، قوه مجریه، مجمع تشخیص مصلحت نظام، شورای نگهبان) به تعداد 100 نفر است که نمونه‌گیری در این تحقیق بر اساس اشباع نظری و نمونه‌گیری هدفمند تعداد 97 نفر انتخاب شدند. همچنین ابزار گردآوری داده‌های موردنیاز از طریق اسناد موجود و همچنین پرسشنامه و مصاحبه جمع‌آوری و مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. نتایج تحقیق نشان‌دهنده تعامل نامناسب دولت و ستاد کل نیروهای مسلح در زمینه تهیه، تنظیم و پیشنهاد و اجرای بودجه‌ریزی نیروهای مسلح می‌باشد؛ درحالی‌که همین ارتباط و تعامل بین مجلس شورای اسلامی، شورای نگهبان و مجمع تشخیص مصلحت نظام و ستاد کل نیروهای مسلح در وضعیت مناسبی قرار داشته و در حوزه تصویب، ابلاغ و نظارت بر بودجه‌ریزی نیروهای مسلح نیز همین ارتباط بهینه می‌باشد. همچنین ستاد کل نیروهای مسلح به‌عنوان حلقه واسط نقش مثبت و مؤثری را در پیشنهاد، تصویب، تخصیص و نظارت بر بودجه‌ریزی نیروهای مسلح در کشور ایفاء می‌کند.

کلیدواژه‌ها


الف. منابع فارسی

  • احمدی، علی‌محمد، (1390)، اصول و مبانی بودجه‌ریزی، با تأکید بر بودجه‌ریزی عملیاتی، نشر نور علم.
  • آقا محمدی، داوود؛ اسحاقی، جمشید؛ بخش میدانی، علیرضا و توحیدی، ارسطو. (1394). آسیب‌شناسی نظام طرح‌ریزی، برنامه‌ریزی و بودجه‌بندی نیروهای مسلح و ارائه الگوی راهبردی مناسب برای آن، رساله دکترا، دانشگاه عالی دفاع ملی.
  • صفری، سعید و غلام‌رضایی، داوود. (1385). طراحی الگوی بودجه‌ریزی عملیاتی دستگاه‌های اجرایی کشور. دوماهنامه توسعه انسانی پلیس، سال سوم، شماره 8.
  • طالب‌نیا، قدرت‌اله و غازانی، محمدمنظور. (1389). بررسی موانع و مشکلات پیادهسازی بودجه‌ریزی عملیاتی در ناجا. فصلنامه اندیشه آماد، شماره 35.  101-126.
  • عباسیان نقنه، سلمان. (1395). شناسایی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر آینده‌پژوهی بر بودجه‌ریزی سازمان‌های دفاعی آجا با استفاده از روش (GAHP). آینده‌پژوهی دفاعی، شماره 3. 87-111
  • لطفی جلال‌آبادی، مصطفی؛ غلامی کرین، محمود؛ امیری، حسن و موسوی، سید علی. (1395). تبیین الزامات بودجه‌ریزی سازمان‌های دفاعی آینده با استفاده از روش دلفی. فصلنامه آینده‌پژوهی دفاعی، 89-107.
  • متقی، ابراهیم. عناصر مؤثر بر استراتژی دفاعی جمهوری اسلامی ایران با تأکید بر برنامه اول توسعه (قسمت دوم). فصلنامه بررسی‌های نظامی - شماره 24
  • مجردی، سعید؛ حاجی سالم، غفار و ‌ اسحاقی، جمشید (1396)، تحلیل میزان و ترکیب اعتبارات بخش دفاع بر مبنای شاخص جهانی نظامی‌گری و شاخص نیاز دفاعی
 

ب. منبع لاتین

  • Jeff Mason, Trump signs defense policy bill with watered-down China measures, August 14, 2018, Reuters: https://www.reuters.com/article/us-usa-trump/trump-signs-defense-policy-bill-with-watered-down-china-measures-idUSKBN1KY249