ارائه الگوی توسعۀ فرهنگ خطرپذیری سازمان‌های دفاعی بر اساس بیانات فرماندهی معظم کل قوا (مدظله‌العالی)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار- مدیریت دولتی- دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری

2 دانشیار- مدیریت دولتی- دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری

3 استادیار- مدیریت آموزشی- دانشگاه آزاد اسلامی واحد اسلامشهر

4 عضو هیئت علمی- مدیریت آموزشی- دانشگاه هوایی شهید ستاری

چکیده

عصر کنونی دوران تحولات فراگیر و چشمگیر و آکنده از موقعیت‌های مبهم همراه با فرصت و تهدید در عرصه‌های گوناگون پیش روی مدیران و سازمان‌های پیشرو است.  مدیریت و فرماندهی اثربخش در چنین شرایطی نیازمند برخورداری از مهارت‌های مدیریت خطر و ترویج فرهنگ خطرپذیری متناسب با ماهیت و وضعیت سازمان است. این پژوهش بر آن است الگویی برای تبیین فرهنگ خطرپذیری در سازمان‌های دفاعی ایران ارائه کند و زیرساخت‌های مورد نیاز برای ترویج گونه فرهنگ در این سازمان‌ها ارائه کند. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نوع تحقیقات کیفی-استقرایی است. ساخت الگو به روش کیفی و با استفاده از روش نظریه‌پردازی داده‌بنیاد انجام شده است. منابع اطلاعاتی پژوهش عبارتند از بیانات مقام معظم رهبری(مدظله‌العالی) در جمع کارکنان نیروهای مسلح. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد فرهنگ خطرپذیری از چهار بعد اصلی تشکیل شده است: گرایش به خطر، تصمیم‌گیری جسورانه، انسان‌گرایی، و انعطاف و پویایی. عوامل تسهیل‌گر توسعه فرهنگ خطرپذیری نیز عبارتند از: ارزش‌های مکتبی، شایستگی‌های خطر، نظام انگیزشی، الگوی روابط سازمانی و الزامات سازمانی. بر این اساس پیشنهادهایی کاربردی برای ترویج فرهنگ خطرپذیری در این سازمان‌ها ارائه شده است.

کلیدواژه‌ها


الف. منابع فارسی

  • قران کریم، ﺳﻮره الرعد، آﯾه 11
  • ·         بیانات مقام معظم رهبری در جمع کارکنان سازمانهای دفاعی کشور
  • آقا محمدی، داود؛ دهقان، نبی اله (1391)، مدیریت راهبردی دانش در سازمان‌های نظامی. تهران: انتشارات دافوس آجا.
  • امیری، علی‌نقی؛ عابدی جعفری، حسن (1394)، مدیریت اسلامی: رویکردها، تهران: انتشارات سمت.
  • پورصادق، ناصر؛ فرشچی، سیدمحمدرضا؛ موحدی صفت، محمد رضا (1392)، مدیریت خطر در محیط‌های نظامی و ارائه یک الگوی ارزیابی مبتنی بر نظریه بازی‌ها، فصلنامه مدیریت نظامی. 13 (3)، 44-1.
  • رابینز، استیفن. پی. (1394)، مبانی رفتار سازمانی (علی پارساییان و سید محمد اعرابی، مترجمان) تهران: انتشارات دفتر پژوهش‌های فرهنگی.
  • دفت، ریچارد. ال. (1394)، مبانی رفتار سازمانی (علی پارساییان و سید محمد اعرابی، مترجمان) تهران: انتشارات دفتر پژوهش‌های فرهنگی.
  • قلی‌پور، آرین؛ ابراهیمی، الهام(1393)، مدیریت خطر منابع انسانی، تهران: انتشارات کتاب مهربان.
  • صالح اصفهانی، اصغر (1389)، نقش رهبری در سازمان‌های یادگیرنده در تطبیق با نظریه پردازی ولایی. فصلنامه مطالعات دفاعی استراتژیک دانشگاه عالی دفاع ملی، 10 (39).
  • محمدی ری‌شهری، محمد. (1385)، منتخب میزان الحکمه، تهران: نشر دارالحدیث.
  • مقیمی، سید محمد (1395)، اصول و مبانی مدیریت اسلامی، تهران: انتشارات راه‌دان.
  • مهدی، محمد؛ حشمتی، محمد ؛رسول، کلهر، اصغر و بازیاری، حسین (1393)، بررسی میزان خطرپذیری مالی افسران دانشگاه افسری امام علی(ع). فصلنامه مدیریت نظامی14 (55): 20-1.
  • منوریان، عباس و عسگری، ناصر. (1388)، سازمان در عصر صنعت، اطلاعات و دانایی. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
  • هیسلوپ، دونالد. (1391)، مدیریت دانش در سازمان (عباس منوریان و ناصر عسگری، مترجمان). تهران: انتشارات سازمان مدیریت صنعتی.
 

ب. منابع لاتین

  • Cameron, K. S. and Quinn, R. E. (2006). Diagnosing and changing organizational culture: based on the competing values framework. MA: Addison-Wesley, Reading.
  • Chennemaneni, A. (2007). Determinants of knowledge sharing behavior: developing and testing a theoretical model. The University of Texas.
  • Davenport, T. H., and Prusak, L. (1998). Working knowledge: How organizations manage what they know. Boston: Harvard Business School Press.
  • Flynn, J., Slovic, P .l, Kunreuther, H. (2001) Risk, Media and Stigma, Earthscan Publications, London, UK
  • Hansson, S. (2010) "Risk: objective or subjective, facts or values", Journal of Risk Research, Vol. 13, No. 2, pp. 231- 238.
  • Harland, Christin. Brenchly, Richard (2003). Risk in supply networks. Journal of Purchasing & Supply management. Pp 51-62
  • IRM  (2012) Risk Culture: Resources for Practitioners, Institute of Risk Management, London, UK.
  • Mason, D., and Pauleen, D. J. (2003). Perceptions of knowledge management: A qualitative analysis. Journal of Knowledge Management, 7 (4), 38-48.
  • Ritchie , B., & Brindley, C. (2007) An Emergent Framework for supply chain Risk management and performance measurement, Journal of operational research society 58(11), 1398-1411.
  • Rodriguez, E., & Edwards, J. S. (2010). People, technology, processes and risk knowledge sharing. Electronic Journal of Knowledge Management, 8(1), 139–150.
  • Schein, E. H. (2004). Organizational culture and leadership. CA: Jossey-Bass, San Francisco.
  • Spekman, R.E, Davis, E.W., (2004) Risk business: expanding the discussion on risk and the extended enterprise. International Journal of Physical Distribution and Logistics Management34. Pp 414- 433.
  • Suppiah, V., and Singh S. M. (2010). Organisational culture’s influence on tacit knowledge-sharing behavior. Journal of Knowledge Management, 15 (3), 462-477.