نقش و تاثیر نهادها بر پیاده‌سازی سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری اقتصاد و دانشیار دانشگاه امام حسین(ع)

2 دانش‌آموخته دکتری آینده پژوهی دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی

چکیده

جنگ اقتصادی استکبار جهانی با جمهوری اسلامی ایران در سال‌های اخیر و به دنبال آن ابلاغ سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی از سوی رهبر معظم انقلاب و تأکید مکرر ایشان بر اجرای آن، پیاده‌سازی سیاست‌های ابلاغی را بیش‌ازپیش مهم ساخته است. از دید صاحب‌نظران، اجرای این سیاست‌ها، برنامه‌ریزی‌های دقیقی را به‌عنوان پیش‌زمینه‌ی اجرای خود مطالبه می­نماید. دراین‌بین نهادها به‌عنوان قواعد بازی در جامعه واصلی‌ترین ابزار تفسیر واقعیات بیرونی و همچنین زمینه‌ساز اقدامات اجرایی نقشی بی‌بدیل در اجرای هر برنامه‌ای داشته و به همین دلیل ما در این مقاله تلاش نموده‌ایم تا آنها را موردتوجه قرار دهیم. این پژوهش که به لحاظ هدف توسعه‌ای کاربردی، ازنظر رویکرد آمیخته و ازلحاظ روش تحلیلی توصیفی است، تلاش نموده تا با واکاوی ادبیات، تحلیل محتوای اسنادی که به روش وب و کتابخانه‌ای و نیز از خلال مصاحبه و توزیع پرسشنامه در میان 12 نفر از خبرگان دانشگاهی و مدیران ارشد اقتصادی کشور گردآوری‌شده به موضوع ذکر شده، بپردازد.
تحقیق حاضر به بررسی نقش نهادها در پیاده‌سازی سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی پرداخته و ضمن پیشنهاد نقشه راه نهادی، نهادهای ملازم مؤلفه‌های برآمده از تحلیل محتوای سیاست‌های کلی ابلاغی را که با کمک پرسش‌نامه‌ای که روایی و پایایی آن به تائید خبرگان رسیده، ارائه کرده است. سوال اصلی آن نیز؛ چگونگی همراهی نهادها در اجرای سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی و نهادهای ملازم آن تلاش بوده وسوالات فرعی آن چگونگی تاثیرنهادها در اجرای سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی و ترتیبات و ساختارهای نهادی موثر در اجرای سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی است. مطابق نظر خبرگان، ترتیبات نهادی غیررسمی(فرهنگ و باورها)، ‌ساختارهای نهادی رسمی(سازمان اداری) و ساختارهای نهادی غیردولتی(تشکل‌‌‌ها و سازمان‌های مردم نهاد)، نیازمند بهبود و اصلاحند. در عین حال، ترتیبات نهادی رسمی(قوانین و مقررات و حقوق مالکیت)، نیازمند تغییر اساسی‌اند. در حوزه نهادهای مرتبط با سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی، بهبود و اصلاح نهادی، ضروری است.

کلیدواژه‌ها


فهرست منابع و مآخذ

الف. منابع فارسی

  • حسینی نسب سید محمد رضا و همکاران (1389) ، مرور و مقایسه برخی کاربردهای نقشه راه فناوری، فصلنامه توسعه تکنولوژی صنعتی، شماره شانزده.
  • دانایی فرد حسن (1388)، روش شناسی تدوین خط مشی ملی کارآفرینی کشور: چارچوبی مفهومی، نشریه توسعه کارآفرینی، سال دوم، شماره ششم،
  • دری نوگورانی حسین وصالح اصفهانی (1392)، اقتصاد مقاومتی در جمهوری اسلامی ایران، انتشارات اداره اقتصادی معاونت طرح و برنامه و بودجه ستاد کل نیروهای مسلح ،تهران،
  • دهقان تورج، محنت فر یوسف(1385)، بررسی نهادگرایی در سیر اندیشه اقتصادی، مجله اقتصادی، سال ششم، شماره های55و56 ،
  • رضایی محسن (1392)، روند تدوین سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی، سخنرانی در دانشگاه امام حسین «ع»
  • زارعی محمدحسین (1383)، نظام قانون‌گذاری ایران و جایگاه مجمع تشخیص مصلحت نظام، نشریه ژرفنا، شماره 30،
  • زارعی آرمان (1392)، نهادگرایی جدید جامعه شناختی؛ب رای تحلیل ثبات و تغییررهیافتی ، فصلنامه علوم انسانی.
  • سیف اله مراد (1391)، الگوی پیشنهادی اقتصاد مقاومتی جمهوری اسلامی ایران، فصلنامهآفاقامنیت/ سال پنجم / شماره شانزدهم - پاییز
  • مالینوفسکی (1380)، نظریه های جدید انسان شناسی، به کوشش حسین میرزایی، دانشگاه تهران.
  • متوسلی محمود و علی نیکوبستی(1390)، تغییر نهادى، فصلنامه علمی پژوهشی اقتصاد امروز، شماره 16.
  • متوسلی محمود؛ مشهدی احمد محمود؛ نیکوبستی، علی؛ سمیعی نسب مصطفی(1390)، تجدید حیات اقتصاد، نگاهی به اندیشه های اقتصاد نهادی جدید، انتشارات دانشگاه امام صادق(ع)، تهران
  • دو ورژه موریس،(1376)، جامعه شناسی سیاسی، ترجمه ابوالفضل قاضی، انتشارات دانشگاه تهران.
  • موسی زاده ابراهیم (1387)، تأملی در مفهوم، ماهیت و جایگاه حقوقی سیاست های کلی نظام، نشریه فقه و حقوق، شماره 17، تهران.
  • نورث داگلاس (1385)، نهادها تغییرات نهادی و عملکرد اقتصادی، ترجمه محمد رضا معینی، انتشارات سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور، تهران.
ب. منابع اینترنتی

  • aban1.persiangig.com
  • www.pajoohe.com
  • Alan f. black &et al Strategy Road Map,2010, University of Cambridge
  • Building a Strategy Roadmap/ David Forrest,24-2010
  • shirvansocial.blogfa.com
  • Stefan P. Bornheim, E-roadmapping ,2001
  • www.khamenei.ir